هه‌رجاره‌ په‌ندێک ، په‌ندی ئه‌م جاره‌


 

  




Få barnet att sluta skrika - 10 tips


 ته جروبه ی به سود بۆ ئه وه ی منداله که ت له قیژه و هاوار هێور که یته وه

 
ئاسا ییه مندالی ساوا بگریت وه هاواری لا ناکاو بکات، به لام لا هه مان کات دایکو باب زۆر لایان ناخۆشه و وه دوچاری دڵه راوکێو ترسو بێزاری ده بن پێی.

زۆربه ی مناله ساواکان ماوایه کی زۆر گریانو هاوارێکی زۆر رویان لێ ده کات. هه ندێ کات ئه م ‌حاڵه ته  به رۆژدا رو ده دات، هه رچه نده زیاترو لای زۆربه ی منداڵ به شه و دا گریانو هاوار رویان لێ ده کات. ئه گه ر مندا له که برسی نه بو، ازاری نه بو وه یان پێویستی به گۆرینو حه فازه ی نوێ نه بو، چی بکه ین بۆ ئه وه ی منداله که  هێور بێته وه؟

 ئامۆژگاری یاخود ته جروبه که له لایه ن لێزانو پزشکی تایبه ت با منالو ساوایا نه وه له ولاتی سوید پێشکه ش به دایکانو باوکان کراوه ئه مانه ی خواره وه ن که وا ده توانرێ یارمه تیت بات بۆ ئه وه ی کۆر په که ت هێور که یته وه

 

- منداله که ت له سینگی خۆته وه نزیک که ره وه ، وا به ئه سپایو له سه ره خۆ ده ست به سه ر سکو پشتیدا بێنه و بۆی بشێله. ده نگی دایه و بابه زۆرکات کاریگه ره له سه ر ساوایان

-گلۆپه کان بکو ژێنه وه، وه هه روه ها ده نگی ئه و دامو ده زگایانه ی که هه نو بێزار که رن له ده ورو به ر بێنه ره خواره وه!

-ئاوازێکی له سه ره خۆ هێورانه وه یان ئه و ئاوازه ی کاتێ منداله که له سکتدا بو بۆت دا ده نا، دانێره وه
- کۆرپه  که ت بکه ره باوه شت، وه هه وڵ به هه  ناسه ی قوڵو له سه ره خۆ بکێشیت، چونکه کاتێک تۆ له سه ره خۆ هێوریت منداڵه که شت ‌هێورو له سه ره خۆ ده بێته وه
- گۆرانی وه یان قسه ی له سه ره خۆ بکه له گه ڵ منداڵه که ت

-بچۆره ده ره وه وه یان به سه یا ره که ت له گه ڵ کۆرپه که ت هه وڵی پیاسه یه کی له سه ره خۆ بده

- ده نگی شتی سه یر بۆ نمونه ده نگی گسکی کاره بایی ته جیل که وه بۆ منداڵه که ت داینێره وه

- منداڵه که ت له ناو عه ره بانه یان جۆ لانه دانێ وه بیگه ڕێنه

- بیکه ره باوه شت و پیا سه بکه له هه مان کاتدا هه مان  قسه وده نگو گفتو گۆ ی له گه ڵدا دو باره که ره وه که کاتێک له سکتدا بو وه بۆت ده کرد منداڵ ه که ت ده باته وه یادی ئه و کاته ی کا لا سکتدا بو.

-منداڵه که ت بشۆ  

          به و هیوایه ی ئه م نوسراوانه سودمه ند بێت بۆتان

 

منداڵه‌كه‌ت فێری‌ به‌خشنده‌یی‌ بكه‌
 


ئه‌وه‌ بزانه‌ له‌گه‌ڵ نزیكبوونه‌وه‌ی‌ جه‌ژن، منداڵ حه‌ز به‌وه‌ ده‌كات ببێته‌ خاوه‌نی‌ هه‌موو شتێك، پێی‌ خۆشه‌ له‌هه‌موو لایه‌كه‌وه‌ دیاری پێبگات، منداڵێك له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‌ هه‌موو جۆره‌ یارییه‌كی‌ هه‌یه‌ له‌ماڵه‌وه‌، به‌ڵام چاوه‌ڕێی‌ كڕینی‌ یاریی‌ زیاتر ده‌كات، شاره‌زایانی‌ بواری‌ زانستی‌ ده‌روونی‌ منداڵان رێنمایی‌ دایك‌و باوكان ده‌كه‌ن كه‌ له‌بۆنه‌كانداو به‌تایبه‌تی‌ له‌جه‌ژندا دڵی‌ منداڵه‌كه‌یان نه‌شكێنن، به‌ڵام نابێت هه‌رگیز وا رایان بهێنن كه‌ وا بزانن بۆیان هه‌یه‌ ببنه‌ خاوه‌نی‌ هه‌موو شتێك، به‌ڵكو ده‌بێت یارمه‌تیان بده‌ن بۆ ئه‌وه‌ی‌ مه‌رج نییه‌ هه‌موو داواكانیان له‌ژیاندا جێبه‌جێ‌ ببێت‌و رایان بهێنن له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ گیانی‌ له‌خۆبورده‌یی‌‌و به‌خشنده‌ییان تیا بێت.

ئه‌و پسپۆڕانه‌ جه‌خت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كه‌نه‌وه‌ كه‌ كارێكی‌ باشه‌ ئه‌گه‌ر هه‌ندێ‌ جار دڵی‌ منداڵه‌كه‌ت بشكێنیت‌و رایبهێنیت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ مه‌رج نییه‌ هه‌موو كارێكی‌ بۆ مه‌یسه‌ر ببێت. چونكه‌ ئه‌گه‌ر هه‌موو داوایه‌كی‌ جێبه‌جێ‌ بكه‌یت ئه‌وا له‌ئاینده‌دا نابێته‌ خاوه‌نی‌ هیواو له‌ژیان بێزار ده‌بێت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌ تاڕاده‌یه‌ك تووشی‌ له‌خۆبایی‌ بوون ده‌بێت.

جه‌ژن كاتێكی‌ باشه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ گیانی‌ به‌خشنده‌یی‌‌و له‌خۆبورده‌یی‌ له‌منداڵه‌كه‌تدا دروست بكه‌یت‌و فێریی‌ بكه‌یت كه‌ سوپاسگوزاربێت به‌وه‌ی‌ كه‌ هه‌یه‌تی‌‌و ده‌بێت له‌و شتانه‌ی‌ كه‌ خاوه‌نیه‌تی‌ به‌شێكیان وه‌ك دیاریی‌ بداته‌ كه‌سانی‌ تر. بۆ ئه‌مه‌ ده‌كرێت په‌یڕه‌وی‌ ئه‌م هه‌نگاوانه‌ بكه‌یت.

یه‌كێك له‌یارییه‌كانی‌ ببه‌خشێت

پێشنیاریی‌ ئه‌وه‌ بۆ منداڵه‌كه‌ت بكه‌ كه‌ یه‌كێك له‌یارییه‌ كۆنه‌كانی‌ به‌مه‌رجێك نه‌شكابێت وه‌ك دیاریی‌ بداته‌ هاوڕێیه‌كی‌ یان منداڵێكی‌ هه‌ژار، ئه‌وه‌شی‌ فێر بكه‌ كه‌ ئه‌و یارییه‌ بۆ ئه‌و هیچ سودی‌ نه‌ماوه‌ به‌ڵام منداڵه‌كه‌ی‌ تر زۆر پێی‌ دڵحۆش ده‌بێت‌و سوپاسی‌ ده‌كات.

شێواز هه‌ڵبژاردنی‌ دیارییه‌كه‌

منداڵه‌كه‌ت فێربكه‌ پاشه‌كه‌وت بكات، پاشان رایبهێنه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ به‌شێك له‌و پاشه‌كه‌وته‌ی‌ بۆ كڕینی‌ دیاریی‌ بۆ براو خوشك‌و باپیرو نه‌نكی‌ سه‌رف بكات، ئه‌وه‌شی‌ تێبگه‌ێنه‌ كه‌ مه‌رج نییه‌ دیارییه‌كه‌ به‌نرخێكی‌ گران بكڕێت به‌ڵكو ده‌كرێت شتێكی‌ بچووك بێت كه‌ به‌رامبه‌ره‌كه‌ی‌ دڵخۆش بكات.

خۆی‌ دیارییه‌كه‌ دروست بكات

ده‌كرێت منداڵه‌كه‌ت فێربكه‌یت كه‌ خۆی‌ به‌شداریی‌ بكات له‌دروستكردنی‌ ئه‌و دیارییه‌ی‌ ده‌یبه‌خشێت به‌كه‌سێكی‌ تر، بۆ نموومه‌ كه‌ یارییه‌ك دروست بكات یان تابلۆیه‌ك بنه‌خشێنێت‌و بیداته‌ كه‌سێكی‌ نزیكی‌.

نامه‌ی‌ سوپاسگوزاری‌ بنوسێت

كه‌ منداڵه‌كه‌ت دیارییه‌كی‌ پێده‌گات فێریبكه‌ كه‌ نامه‌یه‌كی‌ سوپاسگوزاریی‌ بۆ ئه‌و كه‌سه‌ بنوسێت كه‌ دیارییه‌كه‌ی‌ بۆ كڕیوه‌و تیایدا ئه‌وه‌ روون بكاته‌وه‌ كه‌ دڵخۆش بووه‌ به‌دیارییه‌كه‌و زۆر له‌لای‌ به‌نرخه‌و به‌دڵنیاییه‌وه‌ ده‌یپارێزێت




چۆن وا ده‌كه‌یت منداڵه‌كه‌ت به‌قسه‌ت بكات
 

 

دایكان‌و باوكان ده‌توانن به‌ئاسانی‌ وا له‌منداڵه‌كانیان بكه‌ن كه‌سێكی‌ گوێرَایه‌ڵ بن، به‌بڕوای‌ پسپۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان چه‌ند هه‌نگاوێك هه‌یه‌ وا له‌منداڵ ده‌كات كه‌سێكی‌ هێمن‌و گوێرَایه‌ڵ بێت كه‌ ئه‌مانه‌ن:


یه‌كه‌م: رێنمایی‌ كردن

باشترین رێگا بۆ په‌روه‌رده‌كردنی‌ منداڵ ئه‌وه‌یه‌ هه‌میشه‌ رێنمایی‌ بكه‌یت‌و كه‌مترین كات لێی‌ توڕه‌ ببه‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت به‌قسه‌ت بكات ئه‌م خاڵانه‌ په‌یڕه‌و بكه‌:
1-ئه‌و شته‌ بكه‌ كه‌ داوا له‌منداڵه‌كه‌ت ده‌كه‌یت بیكات، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر پێت وت پێش خه‌وتن شیرینی‌ مه‌خۆ، ئه‌وا خۆشت به‌هه‌مان شێوه‌ پێش خه‌وتن شیرینی‌ مه‌خۆ.

2-دڵنیابه‌ له‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت گوێت لێ‌ ده‌گرێت ئینجا وازی‌ لێ‌ بهێنه‌، كه‌ قسه‌ی‌ بۆ ده‌كه‌یت له‌ئاستی‌ ئه‌ودا به‌، یان له‌سه‌ر ئه‌ژنۆ بوه‌سته‌و روی‌ تێ‌ بكه‌، یان ئه‌و بخه‌ره‌ سه‌ر شتێكی‌ به‌رز كه‌ له‌ئاستی‌ تۆدا بێت‌و رووی‌ لێت بێت.

3-پێ‌ بڵێ‌ ئه‌گه‌ر به‌رده‌وام بێت له‌كارێكی‌ خراپ به‌چی‌ سزای‌ ئه‌ده‌یت.

4-چه‌ند جارێك پێی‌ بڵێره‌وه‌ ئایه‌ تێ‌ گه‌یشتووه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ پێت وتووه‌.


دووه‌م: لێدان

هه‌موو كاتێك خۆت به‌دوور بگره‌ له‌به‌كارهێنانی‌ لێدان، چونكه‌ كێشه‌كان گه‌وره‌تر ده‌كات، ئه‌گه‌ر هیچ چاره‌سه‌رێكیشت به‌ده‌سته‌وه‌ نه‌ما، ئه‌كرێت چه‌ند جارێك به‌هێواشی‌ بكێشیت به‌پشتی‌ ده‌ستیدا.


خراپییه‌كانی‌ لێدان:

1-ئه‌وه‌نده‌ی‌ تر منداڵه‌كه‌ سور ده‌كات له‌سه‌ر دووباره‌ كردنه‌وه‌ی‌ ئه‌و كاره‌ خراپه‌ی‌ كردوویه‌تی‌.

2-لێكۆڵینه‌وه‌كان سه‌لماندویانه‌ ئه‌و منداڵه‌ی‌ لێی‌ ده‌درێت كه‌متر گوێڕایه‌ڵی‌ دایك‌و باوكی‌ ده‌كات.

3-هه‌ندێ‌ جار ده‌گاته‌ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌ویش لێدانه‌كه‌ دووباره‌ بكاته‌وه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ ئه‌ویش په‌لاماری‌ دایك‌و باوكی‌ بدات.


سێیه‌م: دورخستنه‌وه‌

ده‌كرێت كه‌ منداڵه‌كه‌ت كارێكی‌ هه‌ڵه‌ ده‌كات، بۆ چه‌ند ده‌قیقه‌یه‌ك دووری‌ بخه‌یته‌وه‌و وای لێبكه‌یت له‌ژورێكی‌ ته‌نیادا دابنیشێ‌، به‌ڵام دڵنیابه‌ ئه‌و ژووره‌ هیچ شتێكی‌ لێ‌ نه‌بێت زیانی‌ پێ بگه‌یه‌نێت، ئه‌م رێگه‌یه‌ زۆر دووباره‌ مه‌كه‌ره‌وه‌.



منداڵه‌كه‌م زۆر توڕه‌ ده‌بێت
 

منداڵ به‌ئاسانی‌ ناتوانێت له‌گۆڕانكارییه‌كانی‌ ده‌ورووبه‌ری‌ تێبگات‌و وشه‌ی‌ "نا"ی‌ پێ قبوڵ ناكرێت، ئه‌مه‌ش یه‌كێكه‌ له‌و كێشه‌ سه‌ره‌كییانه‌ی‌ دایك‌و باوگانی‌ گیرۆده‌ كردووه‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت رابهێنیت كه‌ زۆر تووڕه‌ نه‌بێت‌و گوێت لێ بگرێت، كاتی‌ به‌رێ‌و له‌گه‌ڵیدا خه‌ریك به‌، دواتر ئارام بگره‌و چاوه‌ڕێی‌ ئه‌نجامه‌كه‌ی‌ بكه‌. بۆ ئه‌وه‌ی‌ ئه‌و كێشه‌یه‌ له‌سه‌ر شانت سووك بێت، په‌یڕه‌وی‌ ئه‌م هه‌نگاوانه‌ بكه‌:

1- له‌هه‌ست‌و سۆزی‌ منداڵه‌كه‌ت تێبگه‌، هه‌ر كاتێك ترسا یان ئاسووده‌ بوو یان توڕه‌ بوو، لێی‌ دوور مه‌كه‌وه‌ره‌وه‌و له‌گه‌ڵیدا به‌.

2- ئه‌و كاته‌ی‌ توڕه‌ ده‌بێت تۆ به‌ئارامی‌ قسه‌ی‌ له‌گه‌ڵدا بكه‌، بۆ نموونه‌ پێی‌ بڵێ "راسته‌ تۆ تووڕه‌یت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی‌ ده‌ته‌وێت له‌سه‌ر مێزه‌كه‌وه‌ خۆت فڕێبده‌یته‌ خواره‌وه‌و منیش ناهێڵم، به‌ڵام ئه‌وه‌ بزانه‌ ئه‌مه‌ كارێكی‌ خراپه‌و ڕێگه‌ت پێ ناده‌م" به‌م شێوه‌یه‌ یارمه‌تی‌ منداڵه‌كه‌ت ده‌ده‌یت كه‌ تێبگات بۆچی‌ ڕێگری‌ لێ ده‌كرێت.

3- په‌له‌ی‌ لێ مه‌كه‌و هه‌نگاو به‌هه‌نگاو شته‌كانی‌ پێبڵێ‌و له‌كاره‌ باشه‌كاندا ده‌ستخۆشی‌ لێ بكه‌، بۆ نموونه‌ پێی‌ ده‌ڵێیت ئه‌و په‌رداخه‌ دابنێ‌، ده‌ست خۆش، به‌هێواشی‌ وه‌ره‌ بۆ لام، ئافه‌رین.

4- رێگه‌چاره‌ی‌ تری‌ بۆ بدۆزه‌ره‌وه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ پێی‌ بڵێ بۆت نییه‌ له‌سه‌ر ئه‌و مێزه‌ خۆت فڕێبده‌یته‌ خواره‌وه‌، به‌ڵام ده‌توانیت بچیت له‌سه‌ر ئه‌و دۆشه‌كه‌ یاریی‌ بكه‌یت.

5- ئه‌و شتانه‌ی‌ داوای‌ لێ ده‌كه‌یت خۆت بیكه‌، بۆ نموونه‌ پێی‌ بڵێ یاریمان زۆر كرد، ئێستا كاتی‌ خه‌وتنه‌و بابچینه‌ ناو جێگاوه‌، خۆشت له‌گه‌ڵیدا بڕۆ.



له‌نێوان مه‌مكه‌مژه‌و په‌نجه‌ كامیان باشترن؟
 

ره‌نگه‌ منداڵه‌كه‌ت له‌ته‌مه‌نێكی‌ كه‌مدا راهاتبێت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ په‌نجه‌ی‌ بخاته‌ ده‌می‌ یان به‌رده‌وام مه‌مكه‌ مژه‌ی‌ له‌ده‌مدا بێت، به‌رای‌ پسپۆڕان هه‌ردوو حاڵه‌ته‌كه‌ خراپه‌و باشتره‌ وایان لێبكه‌یت لێی‌ دووربكه‌ونه‌وه‌، چونكه‌ زیانی‌ زۆری‌ پێده‌گه‌یه‌نن.

مه‌مكه‌مژه‌ ته‌نها بۆ كاتی‌ زۆرپێویست

مه‌هێڵه‌ منداڵه‌كه‌ت فێری‌ ئه‌وه‌ بێت كه‌ خوو به‌به‌كارهێنانی‌ مه‌مكه‌مژه‌وه‌ بگرێت، ته‌نها له‌كاتی‌ زۆرپێویستداو كه‌ ماوه‌یه‌كی‌ زۆر ده‌گری‌ بیده‌رێ‌، ورده‌ ورده‌ له‌دوای‌ ته‌مه‌نی‌ چوار مانگیه‌وه‌ مه‌مكه‌ مژه‌كه‌ی‌ لێ دوور بخه‌ره‌وه‌و هیچ كاتێكیش رێی‌ مه‌ده‌ په‌نجه‌كانی‌ بخاته‌ ده‌می‌.

مه‌مكه‌ مژه‌ ده‌م‌و ددان تێك ده‌دات

مژینی‌ په‌نجه‌ یان به‌كارهێنانی‌ مه‌مكه‌ مژه‌ی‌ لاستیكی‌ كاریگه‌ری‌ خراپی‌ ده‌بێت له‌سه‌ر تێكدانی‌ ده‌م‌و ددانی‌ منداڵه‌كه‌، هه‌مان كات حه‌زی‌ بۆ خواردن له‌ده‌ست ده‌دات‌و ورده‌ ورده‌ توانای‌ چێژكردنی‌ لاواز ده‌بێت، ئه‌مه‌ جگه‌ له‌وه‌ی‌ فێرده‌بێت هه‌موو شتێكی‌ تر بخاته‌ ده‌میه‌وه‌ كه‌ كۆمه‌ڵێك نه‌خۆشی‌ تر به‌دوایدا دێت.

لێی‌ توره‌ مه‌به‌

شاره‌زایان رێنمایی‌ دایكان‌و باوكان ده‌كه‌ن كه‌ هه‌رگیز له‌منداڵه‌كانیان توڕه‌ نه‌بن كاتێك خوو به‌مه‌مكه‌مژه‌ یان مژینی‌ په‌نجه‌یانه‌وه‌ ده‌گرن، چونكه‌ ئه‌وه‌ وایان لێده‌كات زیاتر دووباره‌ی‌ بكه‌نه‌وه‌، هه‌رگیز نه‌كه‌یت له‌به‌رچاوی‌ كه‌سی‌ بێگانه‌دا گاڵته‌یان پێبكه‌یت كه‌ مه‌مكه‌مژه‌یان له‌ده‌مدابوو، له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ به‌هێمنی‌ داوایان لێبكه‌و هه‌ر جارێك به‌قسه‌یان كردیت پاداشتیان بكه‌.

 


منداڵه‌كه‌م كه‌له‌ره‌قه‌و به‌قسه‌م ناكات
 

زۆربه‌ی‌ باوك‌و دایكان به‌ده‌ست ئه‌وه‌ گیرۆده‌ بوون كه‌ منداڵه‌كه‌یان كه‌له‌ ره‌قه‌و به‌قسه‌یان ناكات، بۆ ئه‌مه‌ش ده‌كرێت په‌یڕه‌وی‌ چه‌ند خاڵێكی‌ زانستی‌ بكه‌یت، تا منداڵه‌كه‌ت رابهێنی‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ گوێڕایه‌ڵ بێت.

1-هه‌رگیز پێی‌ مه‌ڵێ‌ كه‌ ئه‌و كه‌سێكی‌ كه‌له‌ ره‌قه‌، چونكه‌ وای لێده‌كه‌یت له‌گه‌ڵ ئه‌و سروشته‌یدا بژی‌‌و هه‌ندێ‌ جار بگاته‌ ئه‌وه‌ی‌ شانازی‌ پێوه‌ بكات.

2-چه‌ند رێگایه‌كی‌ بخه‌ره‌ به‌ر ده‌ست‌و وای‌ لێبكه‌ یه‌كێكیان هه‌ڵبژێرێت، ئه‌بێت بۆ ئه‌مه‌ ئارامت هه‌بێت.

3-داوای‌ شتی‌ قورسی‌ لێ‌ مه‌كه‌.

4-مه‌یبه‌ بۆ شوێنێك كه‌ ده‌زانیت كێشه‌ت بۆ دروست ده‌كات.

5-له‌یه‌ك كاتدا داوای‌ لێ مه‌كه‌ چه‌ند شتێك بكات، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ دانیشه‌، ده‌ستكاری‌ ئه‌وه‌ مه‌كه‌، دوور بكه‌وه‌ره‌وه‌... هتد.

6-هه‌ندێ‌ جار بیبه‌ بۆ ئه‌و شوێنانه‌ی‌ كه‌ لێی‌ ده‌حه‌سێته‌وه‌.

7-به‌هێمنی‌ قسه‌ی‌ له‌گه‌ڵ بكه‌و هاواری‌ به‌سه‌ردا مه‌كه‌.

بنه‌ما په‌روه‌رده‌ییه‌كان

پێویسته‌ دایك‌و باوك چه‌ند بنه‌مایه‌كی‌ جێگیر دابنێن‌و له‌سه‌ری‌ بڕۆن، باشتره‌ له‌كاتی‌ په‌روه‌رده‌كردنی‌ منداڵه‌كه‌تدا په‌یڕه‌وی‌ ئه‌م خاڵانه‌ بكه‌یت:

1-سنورێكی‌ جێگیر دابنێ‌ بۆ ئه‌و شتانه‌ی‌ منداڵ داوای‌ ده‌كات‌و رای‌ خۆت مه‌گۆڕه‌، منداڵ هه‌ست به‌دڵه‌ راوكێ‌ ده‌كات ئه‌گه‌ر رۆژێك بواری‌ بده‌یت كارێك بكات‌و رۆژی‌ دوای‌ ئه‌و رێگه‌ی‌ لێ‌ بگریت ئه‌و كاره‌ بكاته‌وه‌، بۆیه‌ یان له‌سه‌ره‌تاوه‌ رێگه‌ی‌ مه‌ده‌، یان كه‌ رێگه‌تدا دوایی‌ رێگری‌.

2-پێویسته‌ دایك‌و باوك هه‌ردوكیان له‌سه‌ر یه‌ك شێوازی‌ په‌روه‌رده‌كردن رێك بكه‌ون، ئه‌گه‌ر یه‌كێكیان رێگری‌ كارێكی‌ لێ‌ كرد با ئه‌وه‌ی‌ تریشیان رێگه‌ی‌ نه‌دات.

3-كه‌ كارێكی‌ پێ ده‌سپێریت به‌ته‌واوه‌تی‌ بۆی‌ روون بكه‌ره‌وه‌و رێگه‌ مه‌ده‌ خۆی‌ بدزێته‌وه‌.

4-كه‌ سزای‌ ده‌ده‌یت پێی‌ بڵێ بۆچی‌ سزات داوه‌، تا دوباره‌ی‌ نه‌كاته‌وه‌، نه‌كه‌ن دایك‌و باوك هه‌ردوكتان له‌سه‌ر یه‌ك شت سزای‌ بده‌ن، ئه‌گه‌ر یه‌كێكتان سزایدا با ئه‌وه‌ی‌ ترتان لێی‌ گه‌ڕێت.

5-كه‌ كارێكی‌ باش ده‌كات یه‌كسه‌ر ده‌ستخۆشی‌ لێ بكه‌، چونكه‌ ئه‌مه‌ یارمه‌تی‌ زۆری‌ ده‌دات.

6-هه‌میشه‌ كه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی‌ لێ‌ ده‌كه‌یت، دواتر هه‌ڕه‌شه‌كه‌ت جێبه‌جێ‌ بكه‌، با وا هه‌ست نه‌كات ئه‌و هه‌ڕه‌شانه‌ هیچ مانایه‌كیان نییه‌.

7-كه‌ سزای‌ ده‌ده‌یت زۆر گرنگه‌ دواتر ئاشتی‌ بكه‌یته‌وه‌ تا دڵی‌ لێت نه‌ڕه‌نجێت.


منداڵه‌كه‌م له‌دایانگا كێشه‌ی‌ هه‌یه‌
 

ره‌نگه‌ زۆر به‌یانی‌ دڵگران ببیت كاتێك منداڵه‌كه‌ت ماڵه‌وه‌ جێده‌هێڵێت‌و به‌ره‌و دایانگا ده‌ڕوات، له‌و كاته‌دا ده‌ست ده‌كات به‌گریان‌و نایه‌وێت لێت دوور بكه‌وێته‌وه‌، پاش ماوه‌یه‌كیش هه‌ست ده‌كه‌یت چوونی‌ بۆ دایانگا زۆر شتی‌ له‌هه‌ڵسوكه‌وته‌كانی‌ گۆڕیوه‌، شاره‌زایان چاره‌سه‌ری‌ گونجاویان بۆ ئه‌و حاڵه‌تانه‌ دیاری‌ كردووه‌.

به‌یانیان كه‌ جێم ده‌هێڵێت ده‌گری‌

كاتێك منداڵه‌كه‌ت ماڵه‌وه‌ جێده‌هێڵێت‌و به‌ره‌و دایانگا ده‌ڕوات ده‌ست به‌گریانێكی‌ زۆر ده‌كات، ره‌نگه‌ تۆ واهه‌ست بكه‌یت كه‌ ئه‌و گریانه‌ له‌ئه‌نجامی‌ خه‌می‌ به‌جێهێشتنه‌وه‌ دروست ده‌بێت، له‌كاتێكدا گریانی‌ منداڵ بۆ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌كاتی‌ جێهێشتنی‌ ماڵه‌وه‌ هه‌ست به‌دڵه‌راوكێ ده‌كات‌و دڵنیا نییه‌ له‌و شوێنه‌ی‌ كه‌ بۆی‌ ده‌چێت چی‌ روو ده‌دات، له‌م حاڵه‌ته‌شدا هه‌رچه‌نده‌ دایكه‌كه‌ وا نیشان بدات كه‌ خه‌م ده‌خوات بۆ دوركه‌وتنه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ ئه‌وا گریانی‌ منداڵه‌كه‌ زیاتر ده‌بێت.
بۆیه‌ له‌و كاتانه‌دا به‌هێمنی‌ له‌گه‌ڵ منداڵه‌كه‌ت بدوێ‌و تێی‌ بگه‌یه‌نه‌ كه‌ ئه‌و به‌جێهێشتنه‌ به‌شێوه‌یه‌كی‌ كاتییه‌و ئێواره‌ یه‌ك ده‌بیننه‌وه‌، باشتریشه‌ هه‌ندێ‌ رۆژ خۆت تا ده‌رگای‌ دایانگاكه‌ له‌گه‌ڵیدا بڕۆیت بۆ ئه‌وه‌ی‌ دڵنیابێت له‌وه‌ی‌ كه‌ ده‌تبینێته‌وه‌.

تۆی‌ له‌یاد كردووه‌

ره‌نگه‌ هه‌ندێك جار واهه‌ست بكه‌یت كه‌ منداڵه‌كه‌ت تۆی‌ له‌یاد كردووه‌و زیاتر ئه‌و "داده‌"یه‌ی‌ خۆش ده‌وێت كه‌ له‌دایانگا له‌گه‌ڵیدایه‌، كاتێكیش ده‌یهێنیته‌وه‌ له‌دایانگا ده‌چێته‌ باوه‌شی‌ داده‌كه‌و نایه‌وێت جێی‌ بهێڵێت، ئه‌مه‌ش بۆ دایك زه‌حمه‌ته‌، به‌ڵام ره‌نگه‌ منداڵه‌كه‌ له‌م رێگه‌یه‌وه‌ بیه‌وێت تۆڵه‌ له‌دایكی‌ بكاته‌وه‌ كه‌ ناردوێتی‌ بۆ دایانگه‌، هیچ دوودڵ مه‌به‌و دڵنیابه‌ له‌وه‌ی‌ منداڵ له‌و ته‌مه‌نه‌دا ده‌توانێت جیاوازی‌ بكات له‌نێوان خۆشه‌ویستی‌ دایكی‌‌و ئه‌و داده‌یه‌ی‌ له‌دایانگادایه‌و هه‌رگیز تۆی‌ پێ له‌یاد ناكرێت.

ئه‌وا بزانه‌ ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ هه‌ستی‌ كرد دایكی‌ ئه‌و هه‌ڵوێسته‌ی‌ پێ ناخۆشه‌ ئه‌وا زیاتر پابه‌ند ده‌بێت پێوه‌ی‌‌و به‌درێژایی‌ رۆژیش په‌یوه‌ندی‌ له‌گه‌ڵ دایكیدا باش نابێت، بۆیه‌ باشتره‌ تێی‌ بگه‌یه‌نیت كه‌ تۆ ئه‌و كاره‌ت زۆر به‌لاوه‌ ئاساییه‌و به‌زمانێكی‌ ئارام پێی‌ بڵێ‌ "زۆرم پێ خۆشه‌ كه‌ ئه‌وه‌نده‌ داده‌كه‌ت خۆش ده‌وێت، ئێستاش كاتی‌ ئه‌وه‌ هاتووه‌ بێیته‌وه‌ لای‌ من"، به‌م هۆیه‌وه‌ منداڵه‌كه‌ت زیاتر جیاوازی‌ نێوان دایك‌و داده‌كه‌ی‌ بۆ روون ده‌بێته‌وه‌.

گوێ‌ له‌رێنماییه‌كانت ناگرن

ره‌نگه‌ هه‌ندێ‌دایك داوا بكات له‌دایانگا پابه‌ند ببن به‌و به‌رنامه‌یه‌ی‌ ئه‌و بۆ منداڵه‌كه‌ی‌ داناوه‌، وه‌ك ئه‌وه‌ی‌ تێیان بگه‌یه‌نێت كه‌ كاتی‌ خه‌وتن‌و یاریكردنی‌ منداڵه‌كه‌ دیاریكراوه‌، مه‌رجیش نییه‌ گوێ له‌و رێنماییانه‌ت بگیرێت.
به‌م حاڵه‌ته‌ دڵگران مه‌به‌و رێگه‌ بده‌ له‌دایانگا خۆیان به‌رنامه‌یه‌كی‌ گونجاو دابنێن، هه‌رگیز به‌زمانی‌ فی‌رمان كردن قسه‌یان له‌گه‌ڵ مه‌كه‌و ده‌كرێت به‌ئارامی‌ پێیان بڵێیت "من پێم باشه‌ منداڵه‌كه‌م له‌و كاته‌دا بخه‌وێت".

بزانه‌ له‌دایانگا چی‌ ده‌كات

باشتره‌ زوو زوو له‌به‌رێوه‌به‌رانی‌ دایانگاكه‌ بپرسیت هه‌ڵسوكه‌وتی‌ رۆژانه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت چۆنه‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ تۆش بزانیت چۆن مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵدا ده‌كه‌یت، بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر كه‌سێكی‌ شه‌ڕانگێز ده‌رچووبوو، ئه‌وا زوو هه‌وڵی‌ چاره‌سه‌ری‌ بده‌و مه‌هێڵه‌ ئه‌و گیانه‌ی‌ تیا بسه‌پێت.

منداڵه‌كه‌م دره‌نگ ده‌خه‌وێت
 

یه‌كێك له‌گه‌وره‌ترین كێشه‌كانی‌ دایك‌و باوك ئه‌وه‌یه‌ كه‌ منداڵه‌كه‌یان پابه‌ند نابێت به‌و كاتانه‌ی‌ بۆ نووستنی‌ دیاریی‌ ده‌كه‌ن، به‌ڵكو هه‌میشه‌ ده‌یانه‌وێت دره‌نگ بچنه‌ جێگاكه‌یان‌و سه‌رئێشه‌ بۆ كه‌سوكاره‌كه‌یان دروست بكه‌ن.

كێشه‌ی‌ سه‌ره‌كی‌ منداڵان ئه‌وه‌یه‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌ی‌ به‌درێژایی‌ رۆژ ماندوو ده‌بن، كه‌چی‌ شه‌وانیش هه‌ر خه‌ریكی‌ راكردن‌و هه‌ڵبه‌زینه‌وه‌و یاریكردنن، تانانه‌ت له‌و كاتانه‌ش كه‌ بۆ نوستن دیاری كراوه‌، یان كاتێك ده‌چنه‌ جێگاكه‌یان ده‌یانه‌وێ‌ به‌چه‌ندین بیانوو كاتی‌ نوستنیان دوا بخه‌ن، ئه‌مه‌ش به‌ته‌واوی‌ دایك‌و باوكان بێزار ده‌كات، به‌ڵام خۆشبه‌ختانه‌ ئه‌م سلوكه‌ خراپه‌ی‌ منداڵ قابیلی‌ گۆڕانه‌. باشتره‌ پێش كاتی‌ نوستنی‌ منداڵه‌كه‌ت ئه‌م رێگایانه‌ بگریته‌ به‌ر:

كه‌شی‌ نوستن بخوڵقێنه‌

كارێكی‌ زۆر خراپ ده‌كه‌یت ئه‌گه‌ر بته‌وێت به‌زۆر خه‌و له‌منداڵه‌كه‌ت بخه‌یت، چونكه‌ هه‌رچه‌نده‌ زۆری‌ لێ بكه‌یت، ئه‌و زیاتر كه‌له‌ره‌ق ده‌بێت، بۆیه‌ ده‌ست له‌و رێگایه‌ هه‌ڵبگره‌و له‌جیاتی‌ ئه‌وه‌ كه‌شی‌ نووستنی‌ بۆ بخوڵقێنه‌، به‌وه‌ی‌ پێش نوستنی‌ به‌هێمنی‌ هه‌ندێ‌ مه‌سه‌له‌ی‌ له‌گه‌ڵ باس بكه‌و چه‌ند یارییه‌كی‌ له‌گه‌ڵ بكه‌ كه‌ ماندووی‌ ناكات، ئینجا ورده‌ ورده‌ چیرۆكی‌ بۆ بگێڕه‌ره‌وه‌و وێنه‌ی‌ كارتۆنی‌ نیشان بده‌. له‌هه‌مووشی‌ گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ نه‌هێڵیت له‌و كاته‌دا ده‌نگه‌ ده‌نگی‌ زۆرو ژاوه‌ژاو له‌ماڵه‌كه‌دا هه‌بێت.

له‌بڕیاره‌كانت په‌شیمان مه‌به‌ره‌وه‌

زۆرجار منداڵ‌ پێش نوستنی‌‌و له‌ناو جێگادا دایكی‌ بانگ ده‌كات‌و داوای‌ په‌رداخێك ئاو یان شتێكی‌ تری‌ لێده‌كات، ئه‌گه‌ر منداڵه‌كه‌ بزانێت له‌و كاته‌دا داواكانی‌ جێبه‌جێ‌ ده‌بێت، ئه‌وا هه‌ر به‌رده‌وام ده‌بێت بۆ ئه‌وه‌ی‌ كاتی‌ نوستنی‌ دوا بخات، بۆیه‌ پێش ئه‌وه‌ی‌ بچێته‌ ژووره‌كه‌ی‌ یان شوێنی‌ نوستنه‌كه‌ی‌ دڵنیابه‌ له‌وه‌ی‌ هه‌موو پێداویستییه‌كانی‌ جێبه‌جێ‌ كراوه‌ وه‌ك چونه‌ سه‌ر ئاوو خواردنه‌وه‌ی‌ ئاو، دواتر كه‌چووه‌ جێگاكه‌ی‌‌و بڕیارتدا به‌جێی‌ بهێڵیت، ئه‌وا سوور به‌ له‌سه‌ر بڕیاره‌كه‌ت‌و لێی‌ په‌شیمان مه‌به‌ره‌وه‌، ئاگاداربه‌ به‌هیچ شێوه‌یه‌ك له‌و كاتانه‌دا توندوتیژی‌ به‌كار نه‌هێنیت تا منداڵه‌كه‌ت به‌ئارامی‌ بخه‌وێت، ئه‌وه‌ش بزانه‌ كه‌ منداڵه‌كه‌ت زانی‌ چه‌ند جارێك بڕیاری‌ رۆشنت داوه‌و ناگه‌ڕێیته‌وه‌، ئه‌وا ئه‌ویش به‌و واقیعه‌ رازی‌ ده‌بێت‌و وه‌ك خۆی‌ وه‌ریده‌گرێت.

به‌خێرایی‌ جێیبهێڵه‌

دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت خسته‌ سه‌ر شوێنی‌ نوستنی‌ خۆیی‌، زۆر له‌گه‌ڵی‌ مه‌دوێ‌‌و رووناكی‌ لێ بكوژێنه‌ره‌وه‌، له‌هه‌مووی‌ گرنگتر ئه‌وه‌یه‌ ئه‌م هه‌نگاوانه‌ به‌خێرایی‌ بكه‌یت‌و زوو جێیبهێڵیت، هه‌ر دواكه‌وتنێك واده‌كات منداڵه‌كه‌ زیاتر حه‌ز به‌مانه‌وه‌ بكات‌و نووستنی‌ دوا بخات، بۆیه‌ په‌له‌كردن گرنگه‌.

حاڵه‌ته‌كان دووباره‌ بكه‌ره‌وه‌

گرنگه‌ چه‌ند حاڵه‌تێكی‌ تایبه‌ت بۆ نووستنی‌ منداڵه‌كه‌ت دیاریی‌ بكه‌یت‌و دووباره‌ی‌ بكه‌یته‌وه‌، رایبهێنه‌ له‌سه‌ر رۆتینێكی‌ دیاری كراو، بۆ نموونه‌ دانی‌ بشوات، چیرۆكی‌ بۆ بخوێندرێته‌وه‌، ئاو بخواته‌وه‌، دایكی‌ ماچ بكات، رووناكی‌ بكوژێته‌وه‌و بخه‌وێت، ئه‌م حاڵه‌ته‌ جێگیر بكه‌و به‌هیچ شێوه‌یه‌ك مه‌یگۆڕه‌، ته‌نانه‌ پاش‌و پێشیان مه‌خه‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ به‌م هۆیه‌وه‌ كاتی‌ نوستن بناسێته‌وه‌و بێ ئه‌وه‌ی‌ زۆری‌ لێبكرێت خۆی‌ بخه‌وێت.

منداڵه‌كه‌ت ده‌زانێت سه‌عات چه‌نده‌؟
 


زۆربه‌ی‌ دایك‌و باوكان كاتێكی‌ زۆریان ده‌وێت تا منداڵه‌كه‌یان فێر بكه‌ن سه‌عات چه‌نده‌، زۆر جاریش كه‌ له‌منداڵه‌كه‌ت ده‌پرسیت سه‌عات چه‌نده‌؟ پاش كه‌مێك رامان له‌میلی‌ كاتژمێره‌كه‌ هیچ شتێك تێ ناگات‌و له‌خۆوه‌ ژماره‌یه‌ك ده‌ڵێت.

هه‌میشه‌ بۆ فێركردنی‌ منداڵه‌كه‌ت له‌كاتژمێری‌ ئاساییه‌وه‌ ده‌ست پێ بكه‌و داوای‌ لێ مه‌كه‌ سه‌عاته‌ ئه‌لكتۆرنییه‌كان فێر ببێت، منداڵ میلی‌ كاتژمێر وه‌ك وێنه‌یه‌ك ده‌بینێت‌و ئاسانتر بۆی‌ له‌به‌ر ده‌كرێت، به‌ڵام زه‌حمه‌ته‌ له‌كاتژمێرێك تێ بگات كه‌ به‌ئه‌لكتۆرنی‌ لێی‌ نوسراوه‌ 5:45.

چۆن فێری‌ ده‌كه‌یت؟

منداڵ زه‌حمه‌ته‌ به‌ئاسانی‌ تێبگات كه‌ رۆژێك له‌بیست‌و چوار كاتژمێر پێك هاتووه‌و هه‌ر كاتژمێرێك له‌شه‌ست خوله‌ك‌و هه‌ر خوله‌كێكیش له‌شه‌ست چركه‌ پێك دێت، كاره‌كه‌ی‌ لێ ئاسان بكه‌و چه‌ند رووداوێكی‌ بۆ باس بكه‌ وه‌ك شتنی‌ سه‌یاره‌، وه‌ستان بۆ هێمای‌ هاتوچۆ، له‌ده‌رگادان، سه‌ر چاككردن، سه‌فه‌ر بۆ ئێران، پاشان لێ بپرسه‌ هه‌ر یه‌كێك له‌م ئیشانه‌ چه‌ند كاتی‌ ده‌وێت. به‌م شێوه‌یه‌ تا ڕاده‌یه‌ك ده‌توانیت جیاوازی‌ نێوان سه‌عات‌و خوله‌ك‌و چركه‌ی‌ تێبگه‌یه‌نیت.

كاته‌كانی‌ بیر بخه‌ره‌وه‌

پێنج كارتۆن بهێنه‌و وێنه‌ی‌ میلی‌ كاتژمێری‌ له‌سه‌ر بكێشه‌، بۆ نموونه‌ یه‌كه‌میان وێنه‌ی‌ سه‌عات 8ی‌ له‌سه‌ر دروست بكه‌ بۆ هه‌ستان له‌خه‌و، دووه‌میان وێنه‌ی‌ سه‌عات 11ی‌ له‌سه‌ر بكێشه‌ بۆ یاریكردن، سێهه‌میان وێنه‌ی‌ سه‌عات 12.30 له‌سه‌ر بكێشه‌ بۆ كاتی‌ نانخواردنی‌ نیوه‌ڕۆ، چواره‌میان وێنه‌ی‌ سه‌عات 4.45ی‌ له‌سه‌ر بكێشه‌ بۆ خۆشتن، پێنجه‌میان وێنه‌ی‌ سه‌عات 11.10ی‌ له‌سه‌ر بكێشه‌ بۆ كاتی‌ خه‌وتن، هه‌ر پێنج وێنه‌كه‌ لای‌ یه‌كتره‌وه‌ دابنێ‌‌و پێی‌ بڵێ‌ كه‌ ئه‌وانه‌ كاتی‌ چ كارێكن، پاش چه‌ند رۆژێك ده‌بینیت هه‌موو ئه‌و وێنانه‌ی‌ له‌به‌ركردووه‌و هه‌ر كه‌ سه‌عاته‌كه‌ی‌ بینی‌ راسته‌وخۆ پێت ده‌ڵێت كاتی‌ چییه‌

خۆراكی‌ منداڵه‌كه‌ت باشه‌؟
 

منداڵ له‌نێوان ته‌مه‌نی‌ دوو بۆ پێنج ساڵ‌‌و ته‌نانه‌ت دواتریش له‌گۆڕانێكی‌ به‌رده‌وامدایه‌، ئه‌و ماوه‌یه‌ كاتێكی‌ گونجاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ فێری‌ بكه‌یت خۆراكێكی‌ باش‌و ژه‌مه‌كان به‌رێك‌و پێكی‌ بخوات، ره‌نگه‌ زۆرجار دایك به‌ده‌ست منداڵه‌كه‌یه‌وه‌ گیرۆده‌ ببێت كه‌ كه‌م ده‌خوات یان له‌كاتی‌ ژه‌مه‌كاندا ئاماده‌ی‌ خواردن نابێت یان حه‌زی‌ له‌چه‌ند جۆرێك خواردن نییه‌، بۆ ئه‌وه‌ی‌ له‌م گرفتانه‌ ده‌ربازت ببێت، باشتره‌ ئه‌م رێگایانه‌ بگریته‌ به‌ر:

* مه‌هێڵه‌ له‌نێوان ژه‌مه‌كاندا خواردنی‌ زۆر بخوات‌و رێگه‌ی‌ لێبگره‌ چه‌ند جۆرێكی‌ جیاواز خۆراك له‌یه‌ك كاتدا بخوات.

* هه‌وڵبده‌ چه‌ند جارێك شیری‌ بۆ ئاماده‌ بكه‌یت له‌كوپی‌ ره‌نگاو ره‌نگدا بۆ ئه‌وه‌ی‌ سه‌رنجی‌ رابكێشێت‌و بیخوات.

* رێگه‌ی‌ بده‌ به‌شداری‌ بكات له‌دورستكردنی‌ خواردن، به‌تایبه‌تی‌ كاتێك شیرینی‌ دروست ده‌كه‌یت.

* لێیان توڕه‌ مه‌به‌ كاتێك به‌هۆی‌ خواردنه‌وه‌ جله‌كه‌ی‌ پیس ده‌كات، چونكه‌ ده‌بێته‌ مایه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ خواردنه‌كه‌ی‌ له‌به‌رچاو بكه‌وێت.

* منداڵه‌كه‌ت فێربكه‌ كه‌ به‌هێواشی‌ نان بخوات‌و په‌له‌ی‌ تێدا نه‌كات.

* هه‌ندێ‌ جار لێی‌ گه‌ڕێ‌ خۆی‌ ئه‌و جۆره‌ خواردنه‌ هه‌ڵبژێرێت كه‌ حه‌زی‌ پێده‌كات.

* منداڵه‌كه‌ت هانبده‌ سه‌وزه‌و میوه‌ی‌ زۆر بخوات به‌تایبه‌تی‌ گێزه‌ر.

* له‌كاتی‌ نانخواردندا چاودێری‌ منداڵه‌كه‌ت مه‌كه‌و وازبێنه‌ به‌سه‌ربه‌ستی‌ خۆی‌ نان بخواتن چونكه‌ سه‌یركردن‌و چاودێری‌ بێزاری‌ ده‌كات.

* خواردنی‌ ته‌ندروست بۆ منداڵه‌كه‌ت هه‌ڵبژێره‌ وه‌ك سه‌وزه‌و میوه‌و شیر.

* رایبهێنه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ هه‌موو جۆره‌ خواردنێك بخوات.

* هه‌رگیز خواردن به‌كارمه‌هێنه‌ وه‌ك جۆرێك له‌سزا یان پاداشت، بۆ نموونه‌ كه‌ لێی‌ توڕه‌ ده‌بیت نه‌كه‌یت خواردنی‌ نه‌ده‌یتێ‌ یان كه‌ كارێكی‌ باش ده‌كات نه‌كه‌یت خواردنی‌ وه‌ك پاداشتێك بده‌یتێ‌ له‌به‌رامبه‌ر ئه‌و كاره‌.

* خواردنه‌كان به‌پاك‌و خاوێنی‌ رابگره‌و مه‌هێڵه‌ شتێكی‌ پیسی‌ تێبكه‌وێت كه‌ دواتر منداڵه‌كه‌ بێز له‌و خواردنه‌ بكاته‌وه‌.

* هه‌وڵبده‌ رایبهێنیت له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی‌ له‌جیاتی‌ نه‌سته‌له‌ میوه‌ بخوات

منداڵه‌كه‌ت بۆ چه‌ند جۆره‌ خواردنێك ناخوات
 

به‌شێكی‌ زۆری‌ دایكان گیرۆده‌بوون به‌ده‌ست منداڵه‌كانیانه‌وه‌، كاتێك چه‌ند جۆره‌ خواردنێكی‌ دیاریكراو ناخۆن‌و له‌كاتی‌ خواردنی‌ سه‌وزه‌دا بیانوو ده‌گرن، پێت سه‌یر نه‌بێت كه‌ منداڵه‌كه‌ت له‌ته‌مه‌نی‌ شه‌ش مانگیدا هه‌ندێ‌ خواردنی‌ وه‌ك سپێناخ‌و ماسی‌ ده‌خوات، كه‌چی‌ له‌ته‌مه‌نی‌ دووساڵیدا وڕك له‌و خواردنانه‌ ده‌گرێت‌و لێی‌ دوور ده‌كه‌وێته‌وه‌، ره‌نگه‌ زۆرجاریش له‌خۆت بپرسیت ئایا هۆكاری‌ ئه‌مه‌ چییه‌. چی‌ بكه‌م بۆ ئه‌وه‌ی‌ منداڵه‌كه‌م ئه‌و خواردنه‌ ته‌ندروستانه‌ بخوات.

زۆربه‌ی‌ شاره‌زایانی‌ بواری‌ ده‌رونزانی‌ منداڵ‌ پێیان وایه‌ منداڵان له‌ته‌مه‌نی‌ یه‌ك بۆ دووساڵیداو هه‌ندێ‌ جار دواتریش دوور ده‌كه‌ونه‌وه‌ له‌به‌كارهێنانی‌ خواردنه‌ ته‌ندروست‌و پێویسته‌كان، ئه‌مه‌ش به‌هۆی‌ ئه‌وه‌وه‌یه‌ كه‌ ترسی‌ هه‌یه‌ له‌و جۆره‌ خۆراكه‌ نوێیانه‌ی‌ دێته‌ ژیانیه‌وه‌. هه‌ر له‌و ته‌مه‌نه‌دا منداڵ‌ فێری‌ وشه‌ی‌ "نا" ده‌بێت، كاتێك دایكی‌ پێی‌ ده‌ڵێ‌ نان بخۆ یان بنو یان خۆت بشۆ ئه‌و هه‌ر وشه‌ی‌ "نا" به‌كارده‌هێنێ‌.

هه‌ر له‌و ته‌مه‌نه‌دا به‌وردی‌ له‌ده‌ورووبه‌ر تێده‌گات‌و ده‌یه‌وێت ته‌نها ئه‌و خواردنانه‌ بخوات كه‌ پێشتر تامی‌ كردوون‌و پێی‌ خۆش نییه‌ هیچ شتێكی‌ نوێ‌ بێته‌ ژیانیه‌وه‌، ره‌نگه‌ ئه‌مه‌ تووشی‌ ناره‌حه‌تیت بكات، به‌ڵام دڵنیابه‌ له‌وه‌ی‌ چاره‌سه‌ری‌ زۆر گران نییه‌، له‌و حاڵه‌ته‌دا په‌یڕه‌وی‌ ئه‌م هه‌نگاوانه‌ بكه‌:

ئارامگرتن:

بیانووگرتن له‌خواردن زیاتر له‌ته‌مه‌نی‌ دووساڵییه‌وه‌ لای‌ منداڵ‌ سه‌رهه‌ڵده‌دات، له‌ته‌مه‌نی‌ چوار بۆ حه‌وت ساڵیدا زیاتر سوور ده‌بێت له‌سه‌ر نه‌خواردنی‌ چه‌ند جۆرێكی‌ دیاریكراو له‌خواردن، ورده‌ ورده‌ تا ته‌مه‌نی‌ ده‌ ساڵی‌ ئه‌و بیانووانه‌ی‌ ده‌ڕه‌وێته‌وه‌و كێشه‌ی‌ له‌گه‌ڵ‌ خواردنه‌كاندا نامێنێت. بۆیه‌ هیچ سودمه‌ند نابیت له‌وه‌ی‌ كاتی‌ نانخواردن بكه‌یته‌ كاتی‌ شه‌ڕكردن له‌گه‌ڵ‌ منداڵه‌كه‌ت، ته‌نها ئارامبگره‌و لێیگه‌ڕێ‌ تا خۆی‌ فێری‌ خواردنیان ده‌بێت.

وازنه‌هێنان

باشتره‌ دایكان خۆیان نه‌ده‌نه‌ ده‌ست ئاره‌زووی‌ منداڵه‌كانیان‌و رێگه‌یان بده‌ن ته‌نها چه‌ند جۆرێكی‌ دیاریكراو له‌خواردن بخۆ، بۆ نموونه‌ هه‌موو جارێك كه‌ په‌تاته‌ی‌ ده‌ده‌یتێ‌، چه‌ند ده‌نكێ‌ لۆبیای‌ له‌گه‌ڵ‌ دابنێ‌‌و پێی‌ بڵێ ته‌نها بۆ تاقیكردنه‌وه‌ بیانخوات، ده‌بینیت ورده‌ ورده‌ فێری‌ خواردنی‌ ده‌بێت.

بامنداڵه‌كه‌ت به‌شداری‌ بكات

هه‌ندێ‌ جار كه‌ ده‌چیته‌ بازاڕ بۆ كڕینی‌ ئه‌و خۆراكانه‌ی‌ منداڵه‌كه‌ت حه‌زی‌ لێی‌ نییه‌، بیبه‌ له‌گه‌ڵ‌ خۆتداو پێی‌ بڵێ‌ ده‌ست بدات له‌خواردنه‌كانه‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ی‌ بزانێت پیس نییه‌و ده‌خورێن، دواتر كه‌ خواردنه‌كه‌ دروست ده‌كه‌یت وه‌ك یارییه‌كی‌ لێبكه‌و با منداڵه‌كه‌شت به‌شداربێت له‌دروست كردنیدا.

خواردنه‌كه‌ بڕازێنه‌ره‌وه‌

زۆرێك له‌شاره‌زایان پێیان وایه‌ منداڵ‌ پێش ئه‌وه‌ی‌ به‌ده‌می‌ بخوات، به‌چاوی‌ ده‌خوات، به‌و مانایه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ به‌چاو ده‌یبینێ‌ حه‌زی‌ لێده‌كات، بۆیه‌ خواردنه‌كان به‌شێوه‌یه‌ك بڕازێنه‌ره‌وه‌ كه‌ حه‌زی‌ لێبكات‌و له‌به‌رچاوی‌ نه‌كه‌وێت.

مه‌ترسه‌ له‌به‌كارهێنانی‌ رۆن

زۆربه‌ی‌ دایكان بۆ ته‌ندروستی‌ منداڵه‌كه‌یان ئه‌و خواردنانه‌یان ده‌ده‌نێ‌ كه‌ رۆنی‌ كه‌م تێدایه‌، ئه‌مه‌ش واده‌كات تاڕاده‌یه‌ك خواردنه‌كه‌ بێتام بێت، به‌ڵام شاره‌زایان رێنمایی‌ دایكان ده‌كه‌ن كه‌ نه‌ترسن له‌به‌كارهێنانی‌ رۆنی‌ پێویست، چونكه‌ منداڵ‌ له‌و ته‌مه‌نه‌دا به‌هۆی‌ رۆنه‌وه‌ ترسی‌ نه‌خۆشی‌‌و قه‌ڵه‌بوونی‌ نییه‌، به‌مه‌رجێك زیاده‌ڕۆیی‌ تێدا نه‌كرێت.

 





































Google




http://gwla.de.tl/
http://tamanek.de.tl/
http://tareke.de.tl/
http://xawn.de.tl/
http://azmonizhyan.de.tl/
.......................................

Myspace Layouts


























Heute waren schon 8 Besucher (11 Hits) hier!
=> Willst du auch eine kostenlose Homepage? Dann klicke hier! <=

IP Rebin - Robinho

.....................................

Myspace Graphics
Myspace Layouts
Myspace Layouts